ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ៖ ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល

4 months ago 80

ជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាជំងឺមួយក្នុងចំណោមជំងឺដែលមានអត្រាខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ អត្រាកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមមិនទាន់ខ្ពស់នៅឡើយទេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃទៀត ប៉ុន្តែវាបានបន្តកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅក្នុងទីក្រុងធំៗដែល «បរិភោគចំណីអាហារល្អៗ ប៉ុន្តែមានភាពតានតឹងច្រើន (stress) ឬមួរម៉ៅច្រើនក្នុងអារម្មណ៍»។

ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះរោគសញ្ញាដំណាក់កាលដំបូងនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម

បើសិនជាលោកអ្នកចាប់ផ្តើមមានរោគសញ្ញាដូចខាងក្រោមនេះ ចូរប្រុងប្រយ័ត្នហើយស្វែងរកការណែនាំពីវេជ្ជបណ្ឌិតមុនពេលវាហួសពេល ៖

ឃ្លាននិងចង់បរិភោគច្រើន- បើប្រៀបធៀបទៅនឹងអតីតកាល​​ លោកអ្នកមានអារម្មណ៍ឃ្លានញឹកញាប់ជាងមុន​​ ​និងចាប់ផ្ដើមចូលចិត្តអាហារដែលផ្អែមខ្លាំង។

ស្ពឹកដៃនិងរមួលក្រពើនៅកំភួនជើង – មានអារម្មណ៍ស្ពឹកឬញ័រនៅដៃឬជើង រមួលក្រពើនៅកំភួ​​នជើងជាញឹកញាប់ ជាពិសេសនៅពេលយប់។

ងាយអស់កំលាំង​និងមានទឹកនោមពណ៌ស – ជាទូទៅមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង ទឹកនោមមានពណ៌ស និងមានក្លិន “ផ្អែមនិងជូរ”។

មើលឃើញព្រាលៗនិងចុះខ្សោយ – ការធ្លាក់ចុះការមើលឃើញភ្លាមៗ និងការមើលឃើញព្រាលៗ (មិនច្បាស់)។

ការស្រកទំងន់ដោយមិនដឹងមូលហេតុ – ការធ្លាក់ទំងន់យ៉ាងរហ័សដោយមិនមានការតមរបបអាហារ។

ប្រសិនបើលោកអ្នកកត់សម្គាល់ឃើញរោគសញ្ញាទាំងអស់នេះ សូមធ្វើតេស្តរកជាតិស្ករក្នុងឈាមនិងកម្រិត HbA1c ឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

តើអ្វីជាផលវិបាកដែលគួរឱ្យខ្លាចចេញពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម?

“ជំងឺទឹកនោមផ្អែមមិនមែនជារឿងភ័យខ្លាចនោះទេ ការភ័យខ្លាចពិតប្រាកដគឺជាផលវិបាកដែលបណ្តាលមកពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម”។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចប៉ះពាល់ដល់រាងកាយទាំងមូលពី “ក្បាលទៅចុងជើង”។ ភាពស្មុគស្មាញខ្លះមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរ​​ បណ្តាលឱ្យមានពិការភាព ឬស្លាប់។

ប្រសិនបើជំងឺទឹកនោមផ្អែមមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងភ្លាមៗនៅដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចបណ្តាលឱ្យក្រិនសរសៃឈាមអារទែ និងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ វាក៏អាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ការមើលឃើញ និងសូម្បីតែការហូរឈាមដែលបណ្ដាលមកពីភាពពិការភ្នែក។ ទាំងអស់នេះអាចនាំឱ្យមានជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងនិងជំងឺបេះដូង។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមជារឿយៗតែងមកជាមួយនឹងជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាជា “ឃាតករស្ងាត់ស្ងៀម” ដែលងាយបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺលើសឈាម​ ខ្សោយតម្រងនោម និងមាន​ឈាមនៅក្នុងទឹកនោម។​ ជើងក៏ជាផលវិបាកដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភមួយផងដែរសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ នៅដំណាក់កាលដំបូងជើងនឹងចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ត្រជាក់។ នៅពេលដែលជំងឺទឹកនោមផ្អែមកាន់តែអាក្រក់ អ្នកជំងឺនឹងមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារជើងងាយនឹងឆ្លងនឹងដំបៅ។ ផលវិបាកដែលគួរឱ្យភ័យខ្លាចបំផុតអាចឈានដល់ការកាត់ចេញ។

ឥឡូវនេះអ្នកដឹងហើយពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដូច្នេះចាំបាច់ណាស់ក្នុងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ និងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឱ្យបានទាន់ពេលវេលានិងចាប់ផ្តើមគ្រប់គ្រងជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដើម្បីចៀសវាងការព្យាបាលការឈឺចាប់។

តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាខ្លួនឯងបន្ទាប់ពីការរកឃើញជំងឺទឹកនោមផ្អែមដំបូង?

ការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ ជាជំហានដំបូងឆ្ពោះទៅរករោគវិនិច្ឆ័យជំងឺទឹកនោមផ្អែម​ ហើយត្រូវព្យាបាលឱ្យបានលឿនតាមដែលអាចធ្វើបានដើម្បីចៀសវាងផលវិបាក។

យោងតាមការស្រាវជ្រាវដោយកម្មវិធីការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែមនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហានិភ័យនៃការវិវត្តនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចត្រូវបានកាត់បន្ថយ 58% ដោយគ្រាន់តែ៖ ផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ការទទួលទានអាហារត្រឹមត្រូវ ការហាត់ប្រាណទៀងទាត់ និងរបបអាហារដែលមានសុខភាពល្អ។ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រូវតែតឹងរ៉ឹងខ្លាំងលើអ្វីដែលអ្នកអាចបរិភោគបាន រួមទាំងការជ្រើសរើសផ្លែឈើជាមួយកំរិតស្ករទាបដូចជាផ្លែស្រកានាគ។ អ្នកក៏គួរតែជ្រើសរើសយកបន្លែដែលអាចបន្ថយកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម ហើយប្តូរទៅការប្រើប្រាស់ប្រេងតិចនិងអំបិលតិច អាចបរិភោគម្រះ និងស្ពៃក្រញាញ់។ អ្នកក៏គួរតែជ្រើសរើសធញ្ញជាតិដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ។ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរតែពិសាត្រីនិងស៊ុតក្នុងកម្រិតមធ្យមដើម្បីទទួលបានប្រភពប្រូតេអ៊ីនដែលមានសុខភាព។ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវឈប់ជក់បារី និងចៀសវាងផឹកសុរ៉ា។

អ្នកឯកទេសខាងជំងឺទឹកនោមផ្អែមជារឿយៗបាននិយាយថា «មួយម៉ឺនជំហានក្នុងមួយថ្ងៃនឹងរក្សាជំងឺទឹកនោមផ្អែមឱ្យឆ្ងាយ» និង «ហាត់ប្រាណឲ្យបាន 30 នាទីក្នុងមួយថ្ងៃយ៉ាងហោចបីថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍»។

ក្រៅពីរបបអាហារដែលមានសុខភាពល្អនិងការធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវតាមដានកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឱ្យបានទៀងទាត់និងធ្វើតាមដំបូន្មានរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតក្នុងការប្រើថ្នាំដើម្បីរក្សាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឱ្យល្អ។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមគឺជាស្ថានភាពដែលមិនអាចព្យាបាលបានទាំងស្រុង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមនៅតែអាចទទួលបានជីវិតរស់នៅយូរអង្វែងដូចជាមនុស្សធម្មតាដទៃទៀតដែរ ៕

ដោយ ៖ CEN

Read Entire Article